Vitamine D3-preparaten

 

(Uit: Psoriasis) Door Astrid Sibbes

 

Voor de behandeling van psoriasis zijn er twee middelen op de markt die vitamine D3-achtige stoffen bevatten: calcipotriol (merknaam Daivonex®) en calcitriol (Silkis®). Ze remmen de verhoogde celdeling in de huid en de aanmaak van ontstekingscellen in de psoriasisplekken. Ze werken redelijk tot goed bij minder ernstige vormen van psoriasis, zijn kleur- en reukloos en gemakkelijk toepasbaar.

Calcipotriol is verkrijgbaar als crème en lotion; calcitriol alleen als zalf. De vettige zalf helpt tegen de schilfering en schraalheid van de huid, maar kan wel vlekken in uw kleding maken. Sommige mensen trekken na het insmeren dan ook een oude pyjama of zalfpak aan. De crme werkt minder goed maar is prima af te wisselen met de zalf: u gebruikt dan ’s ochtends de crme en ’s avonds de zalf. De lotion is uitstekend geschikt voor psoriasis op de hoofdhuid.

Behandeling

Voor een goed resultaat kunt u de middelen het beste tweemaal per dag dun op de plekken aanbrengen. Minder vaak smeren heeft een minder goed effect. Binnen één of twee weken neemt de schilfering af en zijn de plekken minder dik. Hierdoor lijken de plekken roder en denkt u misschien dat de psoriasis verergert. Meestal is dit niet zo. Als u doorgaat met de behandeling neemt de roodheid af. Na zes tot acht weken is het resultaat optimaal. Daarna kunt u in overleg met uw arts stoppen met het middel of het gebruik ervan verminderen. Na het stoppen van de behandeling kan uw psoriasis wel weer terugkomen.

Bijwerkingen

De meeste mensen ondervinden geen hinderlijke bijwerkingen van deze middelen. Sommigen hebben last van jeuk, een branderig gevoel of roodheid, maar meestal is dit tijdelijk. Als u per week meer dan 100 gram calcipotriol of 210 gram calcitriol smeert, kan het kalkgehalte van het bloed te hoog worden. Hierdoor kunt u last krijgen van misselijkheid, verstoppingen, gebrek aan eetlust en sufheid.

Verder moet u goed opletten dat calcipotriol niet in het gezicht komt. Dit kan irritatie geven. Per ongeluk in het gezicht gekomen crème moet u dan ook meteen afwassen. Was na het smeren met calcipotriol ook uw handen. Calcitriol mag u wél in het gezicht gebruiken.

Vitamine D3-afgeleiden zijn nog maar relatief kort op de markt en er is nog onvoldoende onderzocht of zij gebruikt mogen worden tijdens de zwangerschap. Over de wisselwerking tussen vitamine D3-afgeleiden en zonlicht of UV-licht is ook onvoldoende kennis beschikbaar. Het is beter om na het smeren niet uitgebreid te zonnen of onder de zonnebank te gaan.

Combinatiemiddel

Regelmatig schrijft een arts een combinatiebehandeling voor. U smeert dan om en om een vitamine D3-preparaat en een corticosteroïd (hormoonpreparaat). Dovobet® is een zalf waarin beide middelen zitten: betamethasondipropionaat (corticosteroïd) en calcipotriol. Met Dovobet® merkt u doorgaans binnen een week al effect en na vier weken is het resultaat meestal optimaal. Bovendien hoeft u maar eenmaal daags te smeren. Maar ook Dovobet® mag u beslist niet in het gezicht en op de hoofdhuid gebruiken. En u mag niet meer dan 100 gram per week smeren. Net als bij de andere middelen is het verstandig om na gebruik van Dovobet® niet uitgebreid te gaan zonnen. Gewoon naar buiten gaan mag natuurlijk wel bij al deze middelen.

Dovobet® wordt niet volledig vergoed vanuit uw zorgverzekering, maar de fabrikant heeft besloten om de eigen bijdrage te vergoeden. Meestal vult de apotheek een formulier in en stuurt dit op naar de fabrikant. Het kan zijn dat uw apotheek dat niet doet en een formulier aan u meegeeft om zelf in te vullen en op te sturen. Mocht u moeten bijbetalen: vraag dan om het formulier.