Teerpreparaten

 

(Uit: Psoriasis) Door Astrid Sibbes

 

Wanneer je in een groep mensen met psoriasis het woord teer laat vallen, komen er meteen diverse reacties los. Degenen die dertig jaar of langer last hebben van hun huidaandoening zullen reageren met ‘Smerig, je ruikt weken lang naar een pas geasfalteerde weg en je hele huis is meteen verpest…’ Maar ja, dat was dertig jaar geleden.

Teer is het oudste middel in de behandeling van psoriasis. Hoewel het effectief is, wordt het nog maar weinig voorgeschreven. De werkzaamheid is ook nooit in goed wetenschappelijk onderzoek aangetoond. Bovendien is er in vergelijking tot vroeger nog maar een beperkt aantal teermiddelen verkrijgbaar. Dat heeft te maken met de verscherpte regelgeving voor het bereiden van teerpreparaten.

Teer remt zowel de ontsteking in de huid als de op hol geslagen celdeling. Daarnaast werkt teer jeukstillend. Verder heeft teer een gunstige invloed op huidinfecties. De doordringende geur is echter een nadeel, net als het risico van zwartbruine vlekken op huid, haren, kleding en beddengoed. Dat laatste is de reden om teerpreparaten vaak toe te passen onder occlusie (verband). Ook wordt geadviseerd om tijdens de behandeling oud beddengoed en oude handdoeken te gebruiken.

Soorten

Er zijn drie typen teerpreparaten: koolteer, houtteer en ichthammol (ichthyol). Teer wordt verwerkt in pasta’s, zalven, crèmes, lotions en shampoos. Houtteer (pix liquida) is bekend onder de merknaam Sicderma®, en koolteer/menthol, bekend onder de naam Denorex Rx®

Werkwijze

Bij een behandeling met teer brengt u het middel één keer per dag aan op de psoriasisplekken. Na tien tot vijftien minuten wast u het er weer af. U kunt de teer ook een nacht laten zitten en het er de volgende ochtend pas weer afwassen. Omdat het middel dan langer in contact is geweest met de psoriasisplekken leidt dit tot een beter resultaat.

Koolteer en houtteer mogen niet worden gecombineerd met PUVA-lichttherapie, zonlicht of de zonnebank. Dit in verband met de grote kans op verbranding. Zelfs in de schaduw kan deze combinatie nog een reactie geven. Let op: dit gaat ook op bij zonlicht dat door de ramen schijnt, bijvoorbeeld in de auto. Bij UVB is het risico aanzienlijk kleiner.

Bijwerkingen

Het aantal bijwerkingen van teer is beperkt. Naast het risico op verbranding (zie hierboven) zijn de voornaamste bijwerkingen: irritatie, allergie en ontstekingen aan de haarzakjes. Om irritatie te vermijden mag u teerproducten niet aanbrengen op beschadigde huid, in en rondom de mond, neus en ogen. Raken de ogen toch geïrriteerd, dan moet u de ogen goed met water uitspoelen. Vroeger werd wel gezegd dat teer kanker kan veroorzaken. Het is inderdaad waar dat werknemers die langdurig met industriële teer in aanraking zijn geweest, meer risico lopen om kanker te krijgen. Bij mensen met psoriasis die gedurende lange tijd teerproducten hebben gebruikt, is dit verband echter nooit aangetoond. Toch bevat teer kankerverwekkende stoffen, aldus de Nederlandse Vereniging van Dermatologie en Venereologie.

Over het gebruik van teerpreparaten tijdens de zwangerschap bestaat onvoldoende informatie. Daarom luidt het advies aan zwangere vrouwen om slechts beperkt en af en toe teerproducten te gebruiken, en dan alleen op kleine huidoppervlakken. Voor de zekerheid wordt aangeraden om gedurende de eerste drie zwangerschapsmaanden helemaal geen teer te gebruiken